بعد از جدایی چه کنیم ؟ وقتی دلتنگ کسی هستیم که دیگر کنارمان نیست
وقتی رابطه تمام شده اما دلت هنوز خبر ندارد
روایت بسیار آشنای اتاق مشاوره چنین است که دختر یا پسری معصوم و عاشق پیشه چنین روایت می کند : «ما نشستیم با هم صحبت کردیم. او به صراحت گفت که دیگه علاقه ای به ادامه نداره. گفت دیگه به آینده با من فکر نکن. موندم میون زمین و آسمون. انگار دار و ندارم رو از دست دادم. صبح ها که از خواب پا میشم نابودم. به زور پا میشم کشون کشون میرم سر کار. حتی نمی تونم غذا بخورم و کلی لاغر شدم. دائم میرم عکس هاشو تو اینستاگرام و تلگرام چک می کنم. میخوام ببینم آیا حواسش جای دیگه ایه و با کس دیگه ای آشنا شده یا نه؟ راستشو بخوای دلم می خواد برگرده. این یه واقعیته. لطفا کمکم کنید حالم خوب بشه.»
همونطور که می بینید سوال اصلی مخاطب اینه : بعد از جدایی چه کنیم گویی که خلا بعد از جدایی، توان وی را برای گذر صحیح قویا تحلیل می برد.
چرا بعد از جدایی این‌قدر دلتنگ می‌شویم؟
واقعیت چنین است که بودن در رابطه ی عاطفی درجاتی از وابستگی را به همراه دارد. هر رابطه ی عاطفی معمولا به یک سری از نیاز های ما پاسخ می دهد. در سیستم اعصاب انسانی مسیر هایی برای این پاسخگویی ساخته می شود. مثل حالتی که سیستم اعصاب در زمان تشنگی ما را به سمت یخچال یا اجاق گاز سوق می دهد. همان سیستم در زمان احساس نیاز مجددا ما را به سمت انتخاب هایی می برد تا تامین شود. در همین زمان، احتمالا چنین نتیجه می گیرد: «خوب اون که یه زمانی به خوبی پاسخگوی نیاز های من بود، حالا چرا نباشه؟!» و گوشی رو بر میداره و زنگ می زنه!
روان انسانی فقط یک آدم را از دست نداده یک سبک زندگی را هم از دست داده است
واقعیت اینه که بعد از جدایی ما فقط اون آدم رو از دست ندادیم، بلکه عادت‌های روزمره، پیام‌ها، تماس‌ها و برنامه‌های مشترک رو از دست میدیم. به عبارتی ما یک سبک زندگی ررا از دست می دهیم. در این جا متغیر هایی می توانند اوضاع را بدتر هم کنند: فقدان روتین از جمله مواردیست که احساس خلا و ویرانی را در فرد شدت می بخشد. به عبارتی اگر شما ورزشکاری بودید که دیگر باشگاه نمی رود، نقاشی بودید که نقاشی نمی کشد و… پس وقت آن است که پیرامون بازگشت به روتین خود تجدید نظر کنید.
چرا ذهن مدام خاطرات خوب را مرور می‌کند
دلایل به شرح زیر است: اول اینکه حافظه به سمت خاطرات خوشایند سوگیری دارد. مهمانی ها، خوراکی ها، رقص و پایکوبی ها و…
دوم اینکه بایستی بین بین دلتنگی برای فرد از دست رفته و دلتنگی برای احساسات یا آینده‌ای که تصور می‌کردیم تمایزی قائل شویم. بعضا ما به شکلی نادرست این دو را با هم اشتباه می گیریم.
چرا بعضی جدایی‌ها سخت‌تر از بقیه‌اند
- ناگهانی بودن جدایی، ابهام و نداشتن فرصتی برای خداحافظی و بستن پرونده های نیمه باز
- وابستگی عاطفی، مالی، جسمی، شغلی، تجربه‌های قبلی و کیفیت بالای رابطه
بعد از جدایی چه کنیم ۹ راهکار برای کنار آمدن با دلتنگی
۱. به خودت اجازه بده غمگین باشی بدون اینکه خودت را قضاوت کنی
- غم، خشم، دلتنگی و حتی احساس آرامش پس از جدایی هیجاناتی هستند که در جمعیت عمومی تجربه می شوند. از مواجهه با آن ها اجتناب و حیرت نکنید، شما در روند معمول قرار دارید.
- سرکوب احساسات یا تحقیر خود به رفع دلتنگی کمکی نمی‌کند. بیایید از فیزیک 1 وام بگیریم: انرژی به وجود نمی آید، از بین نمی رود بلکه از نوعی به نوعی دیگر تبدیل می شود. پیرو این ماجرا این احساسات قرار نیست که عدم شود. پس لازم است که به آن ها پرداخته شود.
- تمرین کوتاه: نام‌گذاری احساس و نوشتن آن بدون تحلیل و سرزنش : تلاش که روی حالات خود اسم بگذارید، این اسم ها می تواند شامل نام های زیر باشد : شادی، غم، تعجب، تنفر، خشم، ناامیدی، ترس، استرس، اضطراب
۲. بین دلتنگی و تصمیم به برگشتن تفاوت بگذار
- دلتنگی یک احساس است، نه دستور برای اقدام. ممکن است ما در طی روز با تکانه های بیشماری مواجه شویم. اما نکته اینجاست که بین آن ها و واقعیت ها تمایز قائل شویم.
- چند سوال راهگشا: دلم برای چه چیزی تنگ شده؟ خود فرد یا امنیت، توجه، عادت و آینده‌ای که تصور کرده بودم؟
- تمرین : نوشتن لیستی از دلایل جدایی برای مرور مفید است.
۳. تماس و پیگیری رابطه را آگاهانه مدیریت کن
- درباره ی اثر پیام دادن‌های مکرر، چک کردن صفحه مجازی و دنبال کردن اخبار فرد سابق، به شکلی کاملا شفاف: این رفتار ها نه تنها مفید نیست، بلکه اثر مخربی دارد. به عبارتی چنین رفتار هایی اجازه ی بستن آن پرونده ی نیمه باز را به شما نمی دهد.
- تعیین مرز ارتباطی متناسب با شرایط : چه به لحاظ ذهنی چه به لحاظ عملی برای بازگشت راهی باز نگذارید.
- قطع ارتباط مطلق برای همه شرایط مناسب نیست. برای مثال در شرایطی که شما فرزند مشترک دارید، ممکن است لزوم ارتباط را ایجاد کند.
- تمرین: محدود کردن محرک‌های غیرضروری و تعیین زمان مشخص برای بررسی پیام‌ها، در صورت نیاز. به عبارتی دائم گوشی تان را چک نکنید.
۴. با خلأ روزمره بعد از جدایی به شکل برنامه‌ریزی‌شده برخورد کن
برنامه ی شما بایستی چنین باشد:
- بازسازی برنامه خواب، غذا، فعالیت بدنی، کار و ارتباط اجتماعی.
- شناسایی زمان‌هایی که شدت دلتنگی بیشتر است.
- ساختن برنامه جایگزین برای ساعات و فعالیت‌های مشترک سابق.
۵. با خاطرات نجنگ اما اجازه نده تمام روزت را در بر بگیرند
- تفاوت پذیرفتن خاطره با غرق شدن در نشخوار فکری : این که صحنه هایی از رویداد های سابق در حافظه بازیابی بشوند عجیب نیست. اما اینکه ساعت ها غرق در آن صحنه ها شویم غیر عادیست. در صورت بروز و ظهور غیر عادی، در حد امکان حواس خود را به امور دیگر پرت کنید.
- از تکنیک های ذهن آگاهی یا توجه به زمان حال، استفاده کنید. به شکل حیرت انگیزی متوجه خواهید شد که نشخوار های ذهنی نزدی به صفر خواهد شد.
۶. از تنهایی عبور کن نه اینکه خودت را از آدم ها جدا کنی
در طی کردن این فرایند موارد زیر را لحاظ کنید:
- اهمیت ارتباط با دوستان و خانواده ی امن، در نهایت بازگشت عموم به سوی ریشه است. ارتباطتان را با ریشه ی خود تقویت کنید.
- بین خلوت سالم با انزوای طولانی تفاوت های فراوانی وجود دارد. در انزوا شما به لحاظ کاری، تحصیلی، عاطفی، اجتماعی و… عملا نامرئی می شوید. اما خلوت، مکثی کوتاه برای بازیابی و بازگشت به زندگی عادیست.
- انتخاب یک یا دو فرد قابل اعتماد برای صحبت، بدون تبدیل تمام گفتگو ها به مرور رابطه سابق.
۷. هویت و زندگی شخصی ات را دوباره گسترش بده
موارد زیر را لحاظ کنید:
- بازگشت به علایق، اهداف و فعالیت‌هایی که در رابطه کم رنگ شده بودند. اینکه در دوران اوج رابطه از مواردی چشم پوشی کرده بودید، عجیب نیست. اما شاید حالا زمان خوبی برای دیده شدن آن چه هست که فراموش شده.
- انتخاب هدف‌های کوچک و قابل اجرا : در هر جا که ایستاده اید یک قدم پیش بروید. الحق که ضرب المثل قدیمی «سنگ بزرگ نشانه ی نزدن است» صحیح است. پس کمال گرایانه بر خورد نکرده و تلاش کنید که واقع بینانه پیش بروید.
- ما در شروع دوباره به دنبال اثبات خوشحالی به دیگران نیستیم. ویترینی که پستوی درست و سالمی نداشته باشد به درد مان نخواهد خورد.
۸. برای برگشتن به رابطه فقط به دلتنگی تکیه نکن
وسوسه ی بازگشت اجتناب ناپذیر است اما نسبت به موارد زیر هشیار باشید:
- بین دلتنگی با شواهد واقعی تغییر در رابطه تفاوت ها بسیار است. کاملا قابل درک است که ناهشیار انسانی چنین طلب کند که او تغییر کرده و… اما شما هشیار باشید که خواسته ی شما چقدر با واقعیات همپوشانی دارد؟
- پیرامون علت جدایی، مسئولیت‌پذیری دو طرف و تغییرات قابل مشاهده تامل کنید. احتمالا هر دو طرف سهمی در ماجرا داشته اند.
- از تصمیم‌گیری در اوج هیجان اجتناب کنید. معمولا تصمیمات هیجانی پیامدهای طولانی مدتی در پی دارند.
- در این باب مطالعه ی مقالات زیر مفید است: «نشانه‌های تمام شدن یک رابطه» و «چرا در رابطه سمی می‌مانیم؟»
۹. اگر دلتنگی زندگی‌ات را مختل کرده از کمک حرفه‌ای استفاده کن
موارد زیر نشان می دهد که برای گذر از این وضعیت نیاز به کمک گرفتن از فردی حرفه ای لازم است:
- به طور شفاف زمانی که دانسته ها و مهارت های شخصی پاسخگوی عبور از این بحران نیست، تعارف نکنید و از یک فرد حرفه ای کمک بگیرید.
- بروز و ظهور علائمی مثل اختلال مداوم خواب، افت شدید عملکرد، انزوای شدید یا درگیری ذهنی فرساینده.
- مراجعه به روانشناس به معنای ضعف یا ناتوانی شخصی نیست. روانشناس هم زمانی که خودرویش دچار مشکل می شود، بدون احساس ننگ و ضعف از یک تعمیرکار حرفه ای کمک می گیرد.
- در صورت شدت یافتن افکار آسیب به خود یا خطر فوری، بهه مندی از کمک فوری و خدمات اورژانسی محل زندگی ضروری است.
بعد از جدایی چه کارهایی معمولاً حالمان را بدتر می‌کند؟
التماس، پیام‌های مکرر و تلاش برای گرفتن پاسخ فوری، چک کردن مداوم شبکه‌های اجتماعی فرد سابق، وارد شدن عجولانه به رابطه جدید برای فرار از تنهایی، مقایسه خود با شریک جدید یا زندگی ظاهری فرد سابق، سرزنش خود یا مقصر دانستن کامل طرف مقابل، مصرف الکل، سیگار، قهوه، ولنگاری جنسی، رفتار های خود تخریب و تهاجمی و…
از کجا بفهمیم داریم با جدایی کنار می‌آییم؟
چراغ سبز اول: می‌توانی خاطره را به یاد بیاوری، بدون اینکه تمام روزت مختل شود
چراغ سبز دوم: تصمیم‌هایت کمتر بر اساس واکنش فرد سابق است
چراغ سبز سوم: دوباره برای زندگی و آینده خودت برنامه داری
چراغ سبز چهارم: می‌توانی هم خوبی‌های رابطه را ببینی و هم دلایل پایان آن را
نکته مهم: بهبود پدیده ای خطی نیست؛ ممکن است چند روز حالت بهتر باشد و دوباره موج دلتنگی برگردد.
چه زمانی باید به رابطه قبلی برگردیم و چه زمانی بهتر است فاصله را حفظ کنیم؟
- آیا علت جدایی مشخص و قابل حل بوده است؟ آیا مشکل حل شده یا همچنان پا برجاست؟
- آیا هر دو نفر مسئولیت سهم خود را می‌پذیرند یا همچنان در حال محکوم کردن یکدیگرند؟
- آیا تغییر واقعی و پایدار دیده می‌شود یا فقط وعده و دلتنگی وجود دارد؟
- آیا در رابطه تحقیر، کنترل، تهدید یا خشونت وجود داشته است و همچنان وجود دارد؟
- تصمیم برای بازگشت باید بر اساس کیفیت و امنیت رابطه باشد، نه فقط ترس از تنهایی.
البته که امکان بررسی دقیق تر این پرسش‌ها در مشاوره فردی یا زوج‌درمانی، متناسب با شرایط و امنیت رابطه امکان پذیر است.
پرسش‌های پرتکرار درباره دلتنگی و جدایی
بعد از جدایی چقدر طول می‌کشد تا فراموش کنیم؟ عدد ثابتی نداریم.
آیا دلتنگ شدن بعد از جدایی یعنی هنوز عاشق طرف مقابل هستیم؟ نه الزاما
آیا برای فراموش کردن رابطه باید ارتباط را کاملاً قطع کنیم؟ قطع ارتباط به طور کلی حمایت بیشتری دارد.
اگر بعد از جدایی دوباره پیام بدهد، چه کار کنیم؟ از خودتان مراقبت کنید!
آیا وارد شدن به رابطه جدید به فراموش کردن عشق قبلی کمک می‌کند؟ پیشنهاد نمی شود
چرا بعد از گذشت چند ماه هنوز دلتنگ هستم؟ طبیعیست.
جمع‌بندی؛ قرار نیست گذشته را پاک کنی، قرار است دوباره از خاکستر خود برخیزی. هدف چنین است: پذیرفتن احساس، مدیریت محرک‌ها و بازسازی زندگی روزمره.
اگر پس از جدایی درگیر نشخوار فکری، تصمیم‌گیری درباره بازگشت یا اختلال در زندگی روزمره هستید، می توانید از خدمات مشاوره استفاده کنید:
کلمات کلیدی فرعی : دلتنگی بعد از جدایی فراموش کردن عشق کنار آمدن با جدایی چگونه از رابطه بیرون بیاییم برگشتن به رابطه قبلی شروع دوباره زندگی بعد از جدایی
